Κάποιοι όροι είναι διεθνείς και καλό είναι να μη μεταφράζονται
Η ελληνική γλώσσα δεν κινδυνεύει από κανέναν. Μια γλώσσα σταματά να είναι ζωντανή μόνο όταν δεν την ομιλεί καμία κοινωνία. Το ιερατείο της Εκκλησίας και οι ακροδεξιοί πετάνε στον αέρα τέτοιους κινδύνους, γιατί φοβισμένους εξουσιάζουν.
Τι πειράζει που λέμε και το ελληνικό λέβητας και το τουρκικό καζάνι, από το καζάν, ανάλογα με την περίπτωση κάθε εποχής; Καλύτερα Καζαντζίδης, παρά Λεβητίδης. Μηπως ο Βουτσάς έπρεπε να αλλάξει τ’ όνομά του σε “Βαρελάς” ή ο Τερζής να το κάνει “Ράφτης”;
Ένας τέτοιος “κίνδυνος” εμφανίζεται η χρήση διεθνών όρων, τους οποίους οι ψιθυριστές κινδυνολόγοι αποκαλούν ξένους. Φυσικά καμία γλώσσα δεν κινδύνεψε ποτέ από χρήση λέξεων ή και ριζών από άλλη γλώσσα. Η ελληνική είναι γεμάτη με λέξεις ή ρίζες, περσικές, αραβικές, τουρκικές, αλβανικές, σλαβικές, αγγλικές, γαλλικές και βάλε. Η κυρίαρχη στον κόσμο γλώσσα, η αγγλική είναι πρωταθλήτρια στην χρήση ξένων όρων, κυρίως ελληνικών και δεν ανησυχείς κανείς αγγλόφωνος. Οι διεθνείς όροι βοηθούν στην επικοινωνία και καλό είναι να μην τους πειράζουμε. Φυσικά υπάρχει λεξικό τέτοιων όρων μεταφρασμένων στα ελληνικά, πχ ελίτ = αριστεία, μπορούμε να το συμβουλευόμαστε, αλλά:
Όταν λέμε “χούντα” καταλαβαίνουμε πολύ καλά τι σημαίνει αυτή η ισπανική λέξη. Αν τη μεταφράσουμε όμως και πούμε “επιτροπή” μπερδεύει. Πες “Η επιτροπή των συνταγματαρχών” και θα δεις.
Σ’ ένα πρατήριο καυσίμων δεν θα παραγγείλεις υπεραμόλυβδη, αλλά σούπερ.
Δεν είναι δυνατόν να λέμε κοινωνισμός, αλλά σοσιαλισμός ή και κομμουνισμός. (Στην εποχή του μεσοπολέμου είχε γίνει μια τέτοια προσπάθεια, είχε εμφανιστεί και κόμμα κοινωνιστών, αλλά η γλώσσα αποφάσισε αλλιώς)
Το rebranding μπορείς να το πεις αναδημιουργία. Και; Κάθε πότε χρησιμοποιείται αυτός ο όρος; Εγώ πρώτη φορά τελευταία τον άκουσα στην πολιτική. Αν ήταν καθημερινός όρος εντάξει.
Το παρμπρίζ μην το πεις υαλοθώρακα. Ωραίο είναι, αλλά τσάμπα μπελάς. Αν γεμίσεις με τέτοιους όρους όλο και λιγότεροι θα θέλουν να μάθουν τη γλώσσα μας, θα είναι όλο και πιο κινέζικα. Άσε που αν ψάχνεις στο διαδίκτυο κατάστημα, εργαστήριο για να επιδιορθώσεις αυτό το εξάρτημα του αυτοκινήτου καλύτερα να κάνεις αναζήτηση με “παρμπρίζ”, θα το αναζητήσει και με λατινικούς χαρακτήρες. Μη ζητήσεις υαλοθώρακα, θα χρειαστεί να στείλεις το αυτοκίνητό σου στην Κύπρο, αφού μόνο εκεί χρησιμοποιείται αυτός ο όρος.
Εντάξει, μ’ αρέσει το σαμποτάζ να το λέω δολιοφθορά, αλλά ο διεθνής όρος βοηθάει στην επικοινωνία. Θα έρθουμε σ’ επαφή με ειδήσεις σε άλλη γλώσσα ή και τίτλους - διαλόγους ταινιών. Καλό είναι να καταλαβαίνουμε με τη μία σε τι αναφέρονται. Δεν κινδυνεύει από κάτι που βοηθάει την επικοινωνία, τον μοναδικό σκοπό του, ένας κώδικας που λέγεται γλώσσα.
Τους διανομείς τους λέμε και ντιλιβεράδες, έτσι δεν τους μπερδεύουμε με τους ταχυδρόμους που δυστυχώς σιγά-σιγά. Σημείωση: δεν προφέρεται όπως γράφεται. Είναι ντιλίβερι και όχι ντελίβερι. Δεν μας ενδιαφέρει η γραφή, αλλά το άκουσμα.
Αν θέλουμε να προστατεύσουμε τη γλώσσα μας καλό είναι να τη γνωρίζουμε, τουλάχιστον τις λέξεις της. Οι ελληναράδες μας σηκώνουν δάχτυλο να μη λέμε ¨Στοπ”, αλλά ¨΄Αλτ”. Αισθάνονται εθνικά και γλωσσικά υπερήφανοι όταν ακούν ή λένε το στρατιωτικό “Αλτ. Τις ει;”. Καλό θα ήταν να ήξεραν ότι το “αλτ” δεν είναι ελληνική λέξη, προέρχεται από τη γερμανική “halt”. Ελληνικά θα μπορούσαμε να λέμε “σταμάτα”, αλλά δεν ετέθη ακόμα, ούτε έχει καμία αξία τέτοιο θέμα. Σιγά μην πάθει η γλώσσα μας από το “αλτ”. Κινδυνεύει από το γλείψιμο ηρωικών στιγμών του παρελθόντος από αυτούς που δεν τις αντιμετωπίζουν ως διδασκαλία για το μέλλον. .
Το STOP και μάλιστα με λατινικούς χαρακτήρες σώζει ζωές ως διεθνές τροχαίο σήμα.
Η λογική απαιτεί να ξεφύγουμε από τον τύπο και να μείνουμε στο νόημα, αφού τα ελληνικά είναι νοηματική και όχι συμβολική γλώσσα. Να χρησιμοποιούμε τα ελληνικά μας ως Έλληνες και όχι σαν Αμερικάνοι, πιο σωστά “αμερικανάκια”. Το υπουργείο Εθνικής μας Άμυνας (και Μιζών) δεν υπάρχει λόγος να το λέμε “Πεντάγωνο”, όπως συχνά ακούμε και διαβάζουμε από ΜΜΕ. Το αντίστοιχο υπουργείο των ΗΠΑ (”Πολέμου” το λέει ο Τραμπ) λέγεται έτσι, επειδή το κτήριό του είναι πεντάγωνο. Του δικού μας δεν είναι.
Η ελληνική γλώσσα δεν έπαθε τίποτα, αντιθέτως ευνοήθηκε με τη χρήση του φοινικικού αλφαβήτου. Μην ξεχνάμε ότι το πρώτο γράμμα το Άλφα λεγόταν “Άλεφ” που σημαίνει “βους”, γραφόταν κατακορύφως ανάποδα, σύμβολο, το κεφάλι του βοδιού με τα κέρατα. Και ξεκίνησε από Αίγυπτο.
